Szukaj haseł:

Dziedziczenie ustawowe

to instytucja prawa cywilnego regulująca przejście praw i obowiązków zmarłego z chwilą otwarcia spadku, a więc z chwilą jego śmierci, na inną osobę lub osoby, mająca zastosowanie w braku uregulowania tych spraw przez spadkodawcę w testamencie, lub gdy sporządzony przez niego testament jest nieważny, lub powołane w nim przez spadkodawcę osoby nie przyjmują lub nie mogą przyjąć spadku. Nabycie spadku przez spadkobiercę następuje z chwilą otwarcia spadku.

Regulacje dotyczące dziedziczenia ustawowego zostały zawarte w Księdze czwartej, Tytułach I i II Kodeksu cywilnego. Wykluczają one możliwość dziedziczenia po zmarłym praw i obowiązków ściśle związanych z jego osobą, oraz tych, które przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są spadkobiercami. Wykluczają również z kręgu spadkobierców osoby fizyczne, które nie żyją w chwili otwarcia spadku oraz nie istniejące w tym czasie osoby prawne. Reguła ta nie dotyczy nasciturusa, czyli dziecka już poczętego, ale jeszcze nienarodzonego, pod warunkiem, że ostatecznie urodzi się żywe.

Według zasad dziedziczenia ustawowego, w pierwszej kolejności dziedziczą dzieci spadkodawcy i jego małżonek w częściach równych, z tym zastrzeżeniem, że część spadku przypadająca małżonkowi nie może wynosić mniej niż 25% całości spadku. Jeśli dziecko nie dożyło otwarcia spadku, przypadający mu udział spadkowy przechodzi na jego dzieci w częściach równych, a jeśli i one nie dożyły tego momentu, wówczas udział ten przypada odpowiednio ich dzieciom.

W braku zstępnych, a więc potomków spadkodawcy, czyli dzieci, wnuków, prawnuków, itd., zgodnie z ustawą dziedziczą wówczas małżonek i rodzice spadkodawcy. Udział spadkowy każdego z rodziców wynosi 25%, chyba że:

– ojcostwo jednego z nich nie zostało ustalone – wówczas matce przypada połowa spadku,

– w chwili otwarcia spadku brak jest zstępnych i małżonka spadkodawcy – wówczas rodzicom przypada cały spadek,

– jedno z rodziców nie dożyło spadku – wówczas jego udział przypada rodzeństwu spadkodawcy (w przypadku, gdy któreś z nich nie dożyło otwarcia spadku – jego udział przypada jego zstępnym),

– jedno z rodziców nie dożyło spadku, a brak jest rodzeństwa spadkodawcy lub ich zstępnych – wówczas dziedziczący żyjący rodzic dziedziczy połowę spadku.

Co istotne, małżonkowi, który dziedziczy wraz z rodzicami, rodzeństwem i zstępnymi spadkodawcy, przysługuje połowa spadku, chyba że ich brak, wówczas spadek przypada mu w całości.

Jeśli brak uprawnionych do dziedziczenia: zstępnych, małżonka, rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa, całość spadku przypada dziadkom spadkodawcy w częściach równych, a jeśli któreś z nich nie dożyło otwarcia spadku, to należny mu udział przypada jego zstępnym (w braku tych zstępnych, udział ten przypada pozostałym dziadkom w częściach równych). W przypadku gdy brak jest wszystkich tych ww. osób, spadek w równych częściach przypada pełnym sierotom małżonka spadkodawcy, a więc tym dzieciom, których żadne z rodziców nie dożyło chwili otwarcia spadku. A jeśli brak i takich dzieci, wówczas na końcu kolejki dziedziczenia ustawowego stoi gmina ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, chyba że nie da się ustalić ostatniego miejsca zamieszkania na terytorium Polski, wówczas ostatnim do przyjęcia spadku będzie Skarb Państwa.

Co do dziedziczenia ustawowego przysposobionych, to zgodnie z art. 936 § 1 Kodeksu cywilnego: „Przysposobiony dziedziczy po przysposabiającym i jego krewnych tak, jakby był dzieckiem przysposabiającego, a przysposabiający i jego krewni dziedziczą po przysposobionym tak, jakby przysposabiający był rodzicem przysposobionego” (Dz. U. 1964 Nr 16 poz. 93, ze zm.). Nie może on dziedziczyć po swoich wstępnych (a więc rodzicach, dziadkach, pradziadkach, itd.) naturalnych i ich krewnych, a oni po nim.

Potrzebujesz porady prawnej?
Kancelaria Prawna Skarbiec oferuje swoje usługi w zakresie porad prawnych dla przedsiębiorców.
Doradztwo strategiczne, zarządzanie kryzysowe, ochrona majątku, kontrole podatkowe i celno-skarbowe, zwrot VAT.
Kontakt: sekretariat@kancelaria-skarbiec.pl
Back to top