Szukaj haseł:

Kolizja norm prawnych

Kolizja norm prawnych

Kolizja norm prawnych – to zjawisko przejawiające się tym, że dane zachowanie adresata normy prawnej, sytuacja w jakiej się znalazł, uregulowane zostało i oceniane jest przez więcej niż jedną normę prawną, a normy te wskazują co innego ich adresatowi.

I. Kolizje logiczne występują w dwóch wariantach:

– sprzeczność norm;

– przeciwieństwo norm.

Ze sprzecznością norm mamy do czynienia, gdy:

– jeden przepis czegoś zakazuje, a drugi to samo nakazuje;

– jeden przepis czegoś zakazuje, a drugi na to samo zezwala;

– jeden przepis coś nakazuje, a drugi mówi, że to samo nie jest nakazane.

Norm sprzecznych logicznie nie można łącznie spełniać ani też łącznie ominąć.

Przeciwieństwo norm polega na tym, że normy nakazują różne zachowania tym samym podmiotom, w tych samych okolicznościach. Norm tych nie można łącznie spełnić, ale można je łącznie ominąć.

II. Drugim z rodzajów kolizji są kolizje o charakterze praktycznym (prakseologiczne). Kolizje te mogą występować w dwóch przypadkach:

– gdy realizacja jednej normy prowadzi do powstania sytuacji, która wyklucza przyczynowo realizację drugiej normy;

– gdy realizacja obu norm prowadzi do sprzecznych celów.

Niezgodność praktyczna może być dwustronna lub jednostronna. Normy są niezgodne jednostronnie wtedy, gdy możliwe jest usunięcie niezgodności poprzez wykonanie czynności nakazywanych przez obie normy, ale w odpowiedniej kolejności.

Normy syzyfowe są przykładem norm niezgodnych dwustronnie, np. otwórz okno, zamknij okno.

III. Kolizje aksjologiczne – występują, gdy preferencje prawodawcy są symetryczne, tzn. prawodawca w jednej normie preferuje wartość X przed wartością Y, a w innej wartość Y przed X. Trzy sposoby usuwania kolizji między normami:

a) derogacja (uchylenie) przez prawodawcę jednej z norm pozostającej w kolizji;

b) przeprowadzenie wykładni (interpretacji) przepisów prawnych w taki sposób, że określone w wyniku wykładni normy przestają być między sobą w kolizji;

c) zastosowanie reguł kolizyjnych.

Można wyróżnić reguły kolizyjne I i II stopnia:

I stopnia:

lex superior derogate legi inferiori – norma hierarchicznie wyższa (np. ustawa) uchyla niezgodną z nią normę niższego stopnia (np. rozporządzenie);

lex posteriori derogat legi priori – akt prawny wydany później, uchyla równorzędny akt wydany wcześniej;

lex specialis derogat legi generali – norma szczegółowa uchyla normę generalną.

II stopnia – znajdują zastosowanie w przypadku zbiegu reguł kolizyjnych I stopnia;

– w razie zbiegu reguły hierarchicznej z którąkolwiek z pozostałych, przyznaje się pierwszeństwo regule hierarchicznej;

– w przypadku zbiegu reguł chronologicznej i merytorycznej, należy stosować merytoryczną.

Potrzebujesz porady prawnej?
Kancelaria Prawna Skarbiec oferuje swoje usługi w zakresie porad prawnych dla przedsiębiorców.
Doradztwo strategiczne, zarządzanie kryzysowe, ochrona majątku, kontrole podatkowe i celno-skarbowe, zwrot VAT.
Kontakt: sekretariat@kancelaria-skarbiec.pl
Previous Article
Next Article
Back to top