Szukaj haseł:

Konstytucyjne zasady wymiaru sprawiedliwości

Konstytucyjne zasady wymiaru sprawiedliwości

  1. Zasada sądowego wymiaru sprawiedliwości – została wyrażona w art. 175 Konstytucji RP: „1. Wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. 2. Sąd wyjątkowy lub tryb doraźny może być ustanowiony tylko na czas wojny” (Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483). Określa ona strukturę polskiego wymiaru sprawiedliwości; świadczy o monopolu sprawowania sprawiedliwości przez sądy; inne władze: ustawodawcza i wykonawcza nie mogą też kontrolować sądów (wyjątkiem jest możliwość wydawania przez władzę ustawodawczą ustaw abolicyjnych, jak i prezydent ma prawo ułaskawienia – to wpływ bezpośredni, pośrednio inne władze mogą ingerować np. poprzez ustalenie budżetu sądów, wybór przez Sejm członków Krajowej Rady Sądownictwa).
  2. Zasada niezawisłości sędziowskiej i podlegania sądów tylko Konstytucji i ustawom. Wyraża się ona poprzez:

a) niezależność sądów (od jakiejkolwiek władzy państwowej);

b) niezależność sędziów.

Pozytywny charakter niezawisłości polega na wydawaniu orzeczeń opartych na przepisach prawa, bez żadnych subiektywnych ocen i uprzedzeń oraz w zgodzie z własnym sumieniem. Negatywny charakter polega na zakazie wywierania jakichkolwiek nacisków z zewnątrz.

Gwarancje niezawisłości sędziowskiej:

– formalne (gwarantowane przez ustawodawcę);

– materialne (odpowiedzialność etyczna sędziego, jego nieprzekupność).

Konstytucyjne gwarancje niezawisłości sędziowskiej:

a) sposób wybierania – sędziowie są powoływani przez Prezydenta RP, na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, na czas nieoznaczony;

b) nieusuwalność – mogą być usunięci tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie i przeniesieni w stan spoczynku w wyniku wystąpienia okoliczności, takich jak choroba lub utrata sił, uniemożliwiających mu sprawowanie jego urzędu, lub w razie zmiany ustroju sądów lub granic okręgów sądowych;

c) immunitet sędziowski – czyli niekaralność;

d) status materialny – sędziom zapewnia się  warunki  pracy  i  wynagrodzenie  odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków;

e) zakaz łączenia określonych stanowisk i urzędów;

f) apolityczność sędziów.

  1. Zasada instancyjności postępowania – postępowanie sądowe w Polsce jest co najmniej dwuinstancyjne.
  2. Zasada udziału obywateli w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości.
  3. Zasada jednolitości sądów.
  4. Zasada nadzoru jurysdykcyjnego (orzeczniczego) Sądu Najwyższego nad orzecznictwem sądów.
  5. Zasady o charakterze praw człowieka:

a) prawo do sądu;

b) jawność postępowania sądowego;

c) nullum crimen nulla poena sine lege – czyli zasada, zgodnie z którą nie stanowi przestępstwa zagrożonego karą czyn, który nie był zabroniony przez prawo w czasie jego dokonywania;

d) prawo do obrony;

e) domniemanie niewinności.

 

Potrzebujesz porady prawnej?
Kancelaria Prawna Skarbiec oferuje swoje usługi w zakresie porad prawnych dla przedsiębiorców.
Doradztwo strategiczne, zarządzanie kryzysowe, ochrona majątku, kontrole podatkowe i celno-skarbowe, zwrot VAT.
Kontakt: sekretariat@kancelaria-skarbiec.pl
Back to top