Szukaj haseł:

Roszczenia służące ochronie własności

Roszczenia służące ochronie własności

Roszczenia służące ochronie własności – to narzędzia przysługujące właścicielowi do ochrony jego własności, w przypadku jej naruszenia. To ochrona petytoryjna, czyli przysługująca, gdy zostało naruszone prawo, oraz ochrona posesoryjna, czyli ochrona, której istota polega na tym, że chroni nie prawo, lecz pewien stan faktyczny, zwany posiadaniem. Przysługuje więc w razie naruszenia posiadania. Zagadnienie roszczeń służących ochronie własności reguluje Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. 1964 Nr 16 poz. 93, ze zm.).

Podstawowe roszczenia petytoryjne:

  1. a) windykacyjne – właściciel posługuje się nim, gdy został pozbawiony posiadania rzeczy. Wraz ze zwrotem rzeczy cum omni causa należą mu się wszystkie przychody uzyskane przez osobę, która władała bezprawnie jego rzeczą. Uprawnionymi do roszczenia windykacyjnego są właściciel i współwłaściciel, a legitymację procesową do wytoczenia powództwa windykacyjnego mają też Rzecznik Praw Obywatelskich i prokurator. Przedawnienie roszczeń windykacyjnych co do ruchomości następuje po 10 latach, a co do nieruchomości – nigdy.
  2. b) negatoryjne – przysługuje właścicielowi, gdy jego własność została naruszona przez inne zachowania niż pozbawienie go własności. Właściciel może żądać przywrócenia stanu zgodnego z prawem oraz zaniechania naruszeń. Uprawnienia te przysługują właścicielowi, a legitymację procesową ma też prokurator i Rzecznik Praw Obywatelskich. Roszczenia negatoryjne nie przedawniają się, jeśli ich przedmiotem jest nieruchomość. Zgodnie z art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego: „Przeciwko osobie, która narusza własność w inny sposób aniżeli przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą, przysługuje właścicielowi roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń”.
  3. c) roszczenie uzupełniające – wyrównuje uszczerbek właściciela, spowodowany tym, że przez pewien czas był on pozbawiony możliwości korzystania z rzeczy. Przedmiotem roszczenia uzupełniającego jest:

– roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy;

– roszczenie o zwrot pożytków;

– roszczenie o odszkodowanie za szkodę spowodowaną zużyciem rzeczy.

Roszczenia uzupełniające przedawniają się po upływie roku od dnia wydania rzeczy, a gdy rzecz nie została zwrócona – po 10 latach. Zgodnie z art. 230 Kodeksu cywilnego: „Przepisy dotyczące roszczeń właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, o zwrot pożytków lub o zapłatę ich wartości oraz o naprawienie szkody z powodu pogorszenia lub utraty rzeczy, jak również przepisy dotyczące roszczeń samoistnego posiadacza o zwrot nakładów na rzecz, stosuje się odpowiednio do stosunku między właścicielem rzeczy a posiadaczem zależnym, o ile z przepisów regulujących ten stosunek nie wynika nic innego”.

 

Potrzebujesz porady prawnej?
Kancelaria Prawna Skarbiec oferuje swoje usługi w zakresie porad prawnych dla przedsiębiorców.
Doradztwo strategiczne, zarządzanie kryzysowe, ochrona majątku, kontrole podatkowe i celno-skarbowe, zwrot VAT.
Kontakt: sekretariat@kancelaria-skarbiec.pl
Back to top