Szukaj haseł:

Uprawnienie

Uprawnienie

Uprawnienie – to element prawa podmiotowego, który występuje wówczas, gdy przepisy prawa lub postanowienia umowne nie nakładają na dany podmiot obowiązku zachowania się w określony sposób, lecz pozostawiają podmiotowi wybór określonego zachowania. W zależności od dokonanego wyboru zachowania się podmiotu uprawnionego, drugi podmiot staje się obowiązany do odpowiedniego zachowania. Uprawnienie obejmuje więc sferę zachowań nienakazanych i niezakazanych przez prawo. Na przeciwległym biegunie do uprawnienia leży obowiązek, czyli konieczność zachowania się w danej sytuacji sformułowanego w dyspozycji normy prawnej określającej jeden i tylko jeden rodzaj zachowania. Uprawnienia składają się na treść prawa podmiotowego podmiotu.

Konstrukcja stosunków prawnych, rozumianych jako stosunki łączące podmioty w nich uczestniczące, muszą być rozumiane w ten sposób, że między uprawnieniami i obowiązkami, traktowanymi jako elementy tych stosunków, występuje ścisła więź, czyli korelacja. Korelacja polega na tym, że każdemu uprawnieniu jednego podmiotu odpowiada obowiązek drugiego, i odwrotnie.

Roszczenie jest terminem wieloznacznym i niekiedy mianem tym określa się takie uprawnienie, w którym podmioty, czyli uprawniony i zobowiązany, są już określone indywidualnie. Jest to tzw. roszczenie materialne. Jeżeli przy tym obowiązek świadczenia zobowiązanego na rzecz uprawnionego jest już zaktualizowany, mówimy wówczas o roszczeniu wymagalnym.

Terminem roszczenie określa się też czasem sytuację prawną podmiotu, polegającą na tym, że przysługuje mu uprawnienie do tego, aby przez odpowiednią czynność konwencjonalną zaktualizować obowiązek odpowiednich organów państwa, wydania określonej decyzji dotyczącej spraw tego podmiotu. Tak pojmowane roszczenie rozumiane jest jako roszczenie procesowe. Przez roszczenie najczęściej rozumie się złożoną sytuację prawną jakiegoś podmiotu, będącą funkcjonalnym połączeniem uprawnienia z roszczeniem procesowym. Uprawnienie można zatem zdefiniować następująco:

Podmiotowi B przysługuje roszczenie względem A, jeżeli A jest zobowiązany do wykonywania świadczenia na rzecz B i gdy w przypadku niespełnienia tego świadczenia aktualizuje się dla B kompetencja do dokonywania czynności konwencjonalnej polegającej na wniesieniu powództwa, przez co aktualizuje się obowiązek sądu do należytego rozpatrzenia sprawy i wydania przewidzianego prawem orzeczenia.

Wśród uprawnień można, prócz roszczeń, wyróżnić jeszcze uprawnienia kształtujące, uprawniające do zmiany stosunku prawnego poprzez jednostronną czynność prawną, oraz zarzuty, czyli uprawnienia do odmowy spełnienia roszczenia.

Potrzebujesz porady prawnej?
Kancelaria Prawna Skarbiec oferuje swoje usługi w zakresie porad prawnych dla przedsiębiorców.
Doradztwo strategiczne, zarządzanie kryzysowe, ochrona majątku, kontrole podatkowe i celno-skarbowe, zwrot VAT.
Kontakt: sekretariat@kancelaria-skarbiec.pl
Previous Article
Next Article
Back to top