Szukaj haseł:

Wady oświadczenia woli

To wskazane w Kodeksie cywilnym przesłanki, których wystąpienie powoduje nieważność wynikającej z tego oświadczenia czynności prawnej lub jej wzruszalność, a co za tym idzie, możliwość uchylenia się od skutków wadliwego oświadczenia woli. Kodeks wskazuje na pięć wad oświadczenia woli:

1) brak świadomości lub swobody osoby składającej oświadczenie woli,

2) pozorność złożonego oświadczenia,

3) błąd co do treści czynności prawnej, dokonywanej przez składającego oświadczenie woli,

4) podstęp, czyli celowe wprowadzenie w błąd składającego oświadczenie woli,

5) złożenie oświadczenia woli pod wpływem bezprawnej groźby.

Podjęcie decyzji i wyrażenie woli przez osobę pozbawioną przy tym swobody, lub która znajdowała się w stanie wyłączającym jej świadomość co do tych czynności, skutkuje nieważnością złożonego oświadczenia woli. Art. 82 K.c. wskazuje na szczególne przypadki tej wady, którymi są: choroba psychiczna, niedorozwój umysłowy lub inny, także przemijający, oraz zaburzenia czynności psychicznych.

Nieważnością skutkuje również oświadczenie woli złożone drugiej osobie jako prawdziwe, realne, a które prawdziwym, czy realnym nie jest. Oświadczenie takie jest więc złożone dla pozoru, by ukryć prawdziwy cel jego złożenia, lub celu takiego nie posiada, np. gdy strony zawierają umowę zlecenia, a w rzeczywistości nawiązują stosunek pracy. Pozorne oświadczenie woli może wywołać doniosłe skutki również dla osoby trzeciej, która na podstawie tego oświadczenia dokonała odpłatnej czynności prawnej i w jej wyniku nabyła prawo lub uwolniła się od jakiegoś zobowiązania. Wówczas skuteczność tej czynności prawnej bada się pod kątem istnienia u tej osoby dobrej wiary w trakcie jej podejmowania.

Wada w postaci błędu jest przesłanką do uchylenia się od skutków prawnych wadliwego oświadczenia woli. A zatem uchylić się od nich może ten, kto miał błędne wyobrażenie o rzeczywistości przy wyrażaniu oświadczenia woli, np. sądził, że kupuje towar oryginalny, a w rzeczywistości nabył kopię. Trudniej będzie uchylić się od skutków takiego oświadczenia, jeśli zostało ono złożone komu innemu. Będzie to dopuszczalne tylko wówczas, gdy błąd wywołała osoba, której oświadczenia zostało złożone, nawet bez jej winy, lub gdy osoba ta o nim wiedziała lub mogła z łatwością go dostrzec (przesłanki te nie muszą zostać spełnione, jeśli dokonana mimo błędu czynność prawna była nieodpłatna). Co ważne, by móc uchylić się od skutków prawnych wadliwego oświadczenia woli, błąd jaki ono zawierało musi być istotny. Zgodnie bowiem z art. 84 § 2 K.c.: „Można powoływać się tylko na błąd uzasadniający przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści (błąd istotny)” (Dz. U. 1964 Nr 16 poz. 93, ze zm). Regulacje dotyczące błędu mają zastosowanie także do wadliwego oświadczenia woli spowodowanego przez posłańca, a więc osobę, która mając jedynie przesłać to oświadczenie, spowodowała jego wadliwość.

Wykazanie podstępu drugiej strony czynności prawnej, a także osoby trzeciej, w wymuszeniu błędnego oświadczenia woli, stanowi przesłankę do uchylenia się od jego skutków prawnych nawet jeśli błąd nie był istotny oraz gdy nie dotyczył treści dokonanej czynności prawnej.

Uprawnienie do uchylenia przysługuje także temu, kto złożył oświadczenie woli pod wpływem bezprawnej groźby. Musi jedynie wykazać, że jemu, albo innej osobie, grozi poważne niebezpieczeństwo osobiste lub majątkowe.

Jak stanowi art. 88 § 1 K.c.: „Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, które zostało złożone innej osobie pod wpływem błędu lub groźby, następuje przez oświadczenie złożone tej osobie na piśmie”. W przypadku powołania się na błąd, uchylający się ma rok na złożenie takiego oświadczenia od dnia wykrycia błędu. A w przypadku groźby – rok, liczony od chwili, gdy stan zagrożenia ustał.

 

Potrzebujesz porady prawnej?
Kancelaria Prawna Skarbiec oferuje swoje usługi w zakresie porad prawnych dla przedsiębiorców.
Doradztwo strategiczne, zarządzanie kryzysowe, ochrona majątku, kontrole podatkowe i celno-skarbowe, zwrot VAT.
Kontakt: sekretariat@kancelaria-skarbiec.pl
Previous Article
Next Article
Back to top