Szukaj haseł:

Zasady odpowiedzialności karnej

Odpowiedzialność karna jest konsekwencją popełnienia lub zamiaru popełnienia czynu zabronionego przez ustawę karną, którego społeczna szkodliwość jest więcej niż znikoma, a jego sprawcy można przypisać winę za ten czyn. Odpowiedzialności karnej podlegać zatem będzie sprawca, który uzewnętrzni swoją wolę popełnienia przestępstwa lub też wykroczenia. Zasady odpowiedzialności karnej zostały zawarte w części ogólnej Ustawy z dnia 6 czerwca 1997 roku – Kodeks karny (Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553, ze zm.).

W art. 1 i 2 k.k. zawarta jest zasada winy. Stanowi ona, że odpowiedzialności karnej podlega tylko ten, kto dopuści się czynu uznawanego za czyn zabroniony przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia, a stopień społecznej szkodliwości tego czynu jest wyższy niż znikomy, przy czym zachowaniu sprawcy można przypisać winę. Odpowiedzialność ponosić można również wskutek zaniechania, gdy dopuści się go ten, na kim ciążył prawny, szczególny obowiązek zapobiegnięcia skutkowi w postaci przestępstwa (art. 2 k.k.).

W art. 3 k.k. wyrażona jest zasada humanitaryzmu, którego należy przestrzegać przy stosowaniu kar oraz innych środków przewidzianych w tej ustawie, ze szczególnym poszanowaniem godności człowieka.

Art. 4 k.k. zawiera zasady intertemporalne, określające reguły postępowania w zakresie orzekania o odpowiedzialności karnej sprawcy czynu zabronionego, gdy:

  • w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa – wówczas należy zastosować wobec sprawcy ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę „starą”, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy;
  • według nowej ustawy za czyn objęty wyrokiem nie można orzec kary w wysokości kary orzeczonej – wówczas wymierzoną karę obniża się do wysokości najsurowszej kary możliwej do orzeczenia na podstawie nowej ustawy;
  • według nowej ustawy czyn objęty wyrokiem nie jest już zagrożony karą pozbawienia wolności – wówczas wymierzoną karę pozbawienia wolności podlegającą wykonaniu zamienia się na grzywnę albo karę ograniczenia wolności;
  • według nowej ustawy czyn objęty wyrokiem nie jest już zabroniony pod groźbą kary – wówczas skazanie ulega zatarciu z mocy prawa.

Zgodnie z zawartą w art. 5 k.k. zasadą terytorialności, polski kodeks karny stosuje się do sprawcy, który popełnił czyn zabroniony na terytorium Polski, jak również na polskim statku wodnym lub powietrznym, chyba że umowa międzynarodowa, której Polska jest stroną, stanowi inaczej.

W kodeksie karnym można wyodrębnić jeszcze szereg innych zasad odpowiedzialności karnej, jak np. ta wyrażona w art. 11, zgodnie z którą ten sam czyn może stanowić jedno przestępstwo, czy też zawarte w Rozdziale III zasady wyłączenia odpowiedzialności karnej. W Rozdziale II określone są zasady określania odpowiedzialności karnej za różne formy popełnienia przestępstwa, jak np. usiłowanie, przygotowanie do jego popełnienia, kierowanie sprawcą przestępstwa, podżeganie, czy pomocnictwo w jego popełnieniu.

Potrzebujesz porady prawnej?
Kancelaria Prawna Skarbiec oferuje swoje usługi w zakresie porad prawnych dla przedsiębiorców.
Doradztwo strategiczne, zarządzanie kryzysowe, ochrona majątku, kontrole podatkowe i celno-skarbowe, zwrot VAT.
Kontakt: sekretariat@kancelaria-skarbiec.pl
Back to top